Haber

Cengiz Aytmatov kimdir? İşte Cengiz Aytmatov’un hayatı, eserleri…

Cengiz Aytmatov vefatının 12. yılında değerle anılıyor. Kırgız edebiyatçı, gazeteci, müellif ve siyasetçi olarak bilinen Cengiz Aytmatov, ürünleriyle Türk kültürünü tüm yerküreye tanıtmıştır. Kırgızistan’ın Talas kentinde doğan Cengiz Aytmatov’un hayatı hakkında merak edilen tüm detayları sayfamızda sizler için derledik. İşte Cengiz Aytmatov’un hayatı ve eserleri…

CENGİZ AYTMATOV KİMDİR?

Sovyet Kırgız edebiyatçı, gazeteci, çevirmen, diplomat ve siyasetçi. Türk yerküresinin ünlü yazarlarındandır. Yerküre edebiyatında tartışılmaz bir yana sahip kitaplarıyla Türk kültür zenginliğini bütün yerküreye tanıtmıştır. 12 Aralık 1928 tarihinde Kuzeybatı Kırgızistan’daki Talas eyaletinin Şeker köyünde doğdu. Pederi Torekul Aytmatov, Sovyet Kırgızistan’ında seçkin devlet adamı idi, fakat 1937’de tutuklandı ve 1938’de kurşuna dizildi. Tatar kızı olan validesi Nagima Hamziyevna Abdulvaliyeva gösterim aktrisiydi.

Gençliği külfetli bir periyoda denk gelmişti. O devirde zati yeni yerleşmeye başlayan siyasî sistemle, bir de savaşla uğraş etmek zorundaydı. Çok genç yaşta çalışmaya başladı; zira II. Yerküre Savaşı’nın SSCB üzerindeki tesirleri gençleri de etkiliyordu, yetişkinler savaşta olduklarından, gençlere büyük iş düşüyordu. On dört yaşında köyündeki sekreterliğe girdi. Burada tarım makinelerinin sayımı, vergi tahsildarlığı üzere işlerde çalıştı.

Köyünden, Kazakistan’a giderek Cambul Veterinerlik Teknik Okulu’nda okudu. Daha sonra şimdiki Kırgızistan’ın başşehri olan Bişkek’e giderek burada Frunze Tarım Enstitüsü’nde tahsiline devam etti. Akabinde Maksim Gorki Edebiyat Enstitüsü’ne geçti ve 1956 ile 1958 yılları arasında Moskova’da okudu.

Yazmaya bu yıllarda Pravda gazetesinde başladı. Yazdığı yapıtlarıyla üne kavuştu ve 1957 yılında Sovyet Müellifler Birliği’ne üye kabul edildi. 1963’te Lenin Ödülü’nü aldı. Yapıtları yüz elliyi aşkın lisana tercüme edildi. 1990-1994 yıllarında Sovyetler Birliğini ve Rusya’yı, sonra ise 2008 yılına kadar Kırgızistan’ı büyükelçi olarak temsil etti.

Aytmatov, Gün Olur Asra Bedel romanının sinema çekimleri için gittiği Rusya’nın Tataristan Cumhuriyeti’nin başşehri Kazan’da 16 Mayıs 2008 rahatsızlandı ve böbrek yetmezliği teşhisiyle tedavi için Almanya’ya getirildi. Almanya’nın Nürnberg kentindeki Klinikum Nord’da tedavi gören Cengiz Aytmatov, komaya girdi.10 Haziran 2008 tarihinde Nürnberg’de hayatını yitirdi.

Benzer Yazımız  Tetanos nasıl yazılır? TDK şimdiki yazım kılavuzuna nazaran tetanos mu, tetanoz mu?

ÜRÜNLERI

II. Yerküre Savaşı sonrası müellifleri arasında konum alan Aytmatov, Cemile’den evvel birkaç kısa hikâye ve Yüzyüze’yi yazdı. Lakin muharririn kendini kanıtlamasını sağlayan kitap Cemile oldu; Louis Aragon Cemile’yi “dünyanın en hoş aşk hikâyesi” olarak tanımlamıştır.

Ürünlerinde mitoloji ye hayli yakın durdu; ama onunki antik mealinden farklı olarak mitolojiyi çağdaş bir tabanda sentezlemek ve yine yaratmaktı. Ürünlerinde mitlere, efsanelere ve halk hikâyelerine göndermeler yapmıştır. 1966’dan sonra ürünlerini daima Rusça kaleme almıştır. Ürünleri 176 lisana çevrilmiştir.

Romancılığı

Cengiz Aytmatov, “Dişi Kurdun Rüyaları” ve “Elveda Gülsarı” romanlarında, yalnız kişilerin değil, hayvanların da psikolojisini muvaffakiyetle anlatmıştır. Romanlarında kurt ve at üzere hayvanlara da bölge vermiş, onlara kişisi özellikler atfetmiş ve bunda da başarılı olmuş yerküredeki sayılı müelliflerden biridir.

Siyasî yaşantısı

Cengiz Aytmatov; edebi çalışmalarına ek olarak, Avrupa Birliği, NATO, UNESCO ve Benelüks devletlerinin Kırgız delegeliğini üstlenmiştir. Ayrıyeten Kırgızistan Dışişleri eski Bakanı Askar Aytmatov’un pederidir.

Dağlar Devrildiğinde-Ebedi Nişanlı (Son romanı – 2007)
Darağacı – Dişi kurdun Hayalleri (, 1988)
Gün Olur Asra Bedel ,(Kırgız Türkçesi ),(Rusça И дольше века длится день, 1980),
Fuji-Yama (Восхождение на Фудзияму, Fuji Dağının Tepesi 1973)
Beyaz Gemi (Kırgız Türkçesi, Ак кеме : Ak Keme) (RusçaБелый пароход, 1973)
Selvi Boylum Al Yazmalım , (1963)
Elveda Gülsarı (Прощай, Гульсары, 1963)
Dağlar ve Steplerden Masallar (Повести гор и степей, 1963)
Birinci Hocam (Первый учитель, 1962)
Cemile (Kırgız Türkçesi Жамийла, Rusça Джамиля, 1958)
Yüzyüze (Лицом к лицу, 1957)
Kavi Geçit (1956)
Toprak Ana (1963)
Cengiz Han’a Küsen Bulut (1990)
Çocukluğum
Kızıl Elma (1964) (Hikâye)
Birinci Turnalar
Elveda Gülsarı (1963)
Deniz Kıyısında Koşan Ala Köpek
Sultan Murat
Dişi Kurdun Düşleri (1986)
Kassandra Damgası (1995)
Mükafatları
Altın Yürek Edebiyat Armağanı (2007)
1963 Lenin Mükafatı (Toprak Ana isimli romanı ile)

Kaynak: Sözcü

[Toplam:    Ortalama: /5]
Etiketler
Daha Fazla Göster

admin

Dünyada birlikte yaşadığımız dostlarımızın ihtiyaçlarını elimizden geldiğinde karşılamak, seslerini duymak, yanlarında olmak ve duygularını paylaşmak kısacası birbirimize yoldaş olmak istiyoruz. İşte bu nedenle 2017 yılında yüreğimizdeki tüm sevgiyle bu yola koyulduk.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı